Stereotyperingen zijn levensgevaarlijk. We denken dat we ze kunnen doorbreken, maar vaak blijken ze sterker dan de mensen die ze proberen te ontmantelen.
We zien Dimitri. De eerste Roma-acteur ooit die Carmen mocht spelen. Een mijlpaal, dacht hij. Tot hij merkte dat hij niet alleen Carmen speelde, maar ook gevangen zat in het beeld dat de buitenwereld van haar -en van hem- heeft. Als hij op de première, door een verwisseling van het mes, echt neergestoken wordt, weet hij zeker: Carmen moet voor altijd verdwijnen van het wereldtoneel. We stappen de rechtszaal in voor een soapachtige tragikomedie.Het oorspronkelijke verhaal van Carmen is in wezen al een soap, zorgvuldig opgebouwd om telkens te bewijzen dat een Roma-vrouw onbetrouwbaar is. In deze nieuwe versie draaien we de kijkrichting om.
Carmen is een interdisciplinaire voorstelling waarin aria’s uit de originele opera frontaal botsen met flamenco en dans.
De beroemde opera Carmen – van Georges Bizet, geïnspireerd op het boek van Prosper Mérimée- is geschreven vanuit de elite die neerkijkt op het (Roma)volk. In beide werken worden de Roma ontmenselijkt door vergelijkingen met beesten en duivels. Dat is ook de reden waardoor de moord op Carmen aan het eind van het stuk door velen vaak als een terechte daad wordt gezien. Carmen is een van de weinige (vrouwen)rollen in de theatergeschiedenis met een Roma of Sinti etniciteit. Juist omdat er in het theater zo weinig andere representaties zijn, kon dit fictieve, problematische personage 150 jaar lang uitgroeien tot het boegbeeld voor een heel volk. Het is ongewenst in alle Roma vrouwen gekropen, in alle Roms, in het beeld dat mensen van Roms hebben.
Giovanni Brand (1994, hij/hem) vertrekt altijd vanuit het kleinmenselijke, waardoor grote onderwerpen invoelbaar worden. Hij maakt theater voor het volk, met een activistische inslag. Het is zijn missie om de gemarginaliseerde Romagemeenschap verder te emanciperen en een stem te geven op het toneel. Ook geeft zijn werk een stem aan queers, die in traditionele kringen binnen deze gemeenschap geen bestaansrecht lijken te hebben. Naast zijn rake teksten gebruikt Giovanni rauwe beelden, afgewisseld met emotionele liederen met elementen uit de Romamuziek. Eerder maakten Giovanni en zijn vaste team de voorstellingen Zigeunerkind met traan en de alom geprezen voorstelling Zanger Zonder Volk. Met zijn stichting No Mad Is Me maakte hij de voorstellingen I love Roma en No Man’s Land.
Juryrapport De toneelschrijfprijs, over Zanger Zonder Volk (2025):
We hopen dat Brand zich verder ontpopt tot een maker die zijn speelse pen gebruikt om kloven te dichten en bruggen te bouwen.
Deze informatie is tijdelijk en niet voor extern gebruik.